BLOG
Omdat ik meer wil delen dan ik kwijt kan bij "mijn verhaal", start ik een kleine blog. Korte stukjes tekst maken het mogelijk om uitgebreider in te gaan op mijn 'Cha Dao'.
Cha Dao vertaalt zich als 'Het pad van de thee'. Het is een bestaand begrip dat slaat op de weg die je bewandeld met betrekking tot thee.
Dark oolong Masterclasses
01 12 2024 & 29 03 2025
De jaarovergang bracht weer een aantal masterclasses met zich mee. In december brachten we voor het eerst het thema Wuyi Rock tea. In maart herhaalden we het bijgewerkte thema Dancong Oolong.
Het is steeds mijn grootste plezier om deze dagen samen met de ingeschreven mensen te mogen beleven. Het is op momenten zoals deze dat er ongeremd in de diepte over thee kan gesproken worden. Een bende thee-nerds en -snobs bijeen die genieten van hoogwaardige theeën en van gedachten wisselen. Zoals alle voorgaande keren vergat ik weer een groepsfoto te nemen...
Vrienden terugzien op Brussels tea festival
05 10 2024
Zaterdag vijf november was voor menig theeliefhebber uit de Benelux een hoogdag. Brussel werd aangestipt in de agenda voor het eerste Brussels Tea Festival. Ik keek alvast erg uit om een aantal thee persoonlijkheden opnieuw of voor het eerst te ontmoeten.
Met groot enthousiasme zag ik eerder dit jaar Brussels Tea festival aangekondigd worden. Het moet ongeveer een jaar geleden zijn dat ik in Berlijn voor het eerst kennis maakte met zo'n evenement. Het is in de eerste plaats de ideale gelegenheid om internationale theevrienden te ontmoeten én terug te zien. Wat waren we blij om Alice en Vivian terug te zien van Eastern Leaves. Alice ontmoetten we al eerder in Berlijn, Vivian zagen we tot nu toe enkel via videocall. De gelegenheid deed zich voor om Per Oscar Breckell te spreken. Als beginnend theedrinker kocht ik zijn boek om me te oriënteren in de de tussen de vele Japanse groene theeën. Ik had het boek bij en kon het gesigneerd terug mee naar huis nemen.
We liepen ook veel binnenlandse theevrienden tegen het lijf. Een heel aantal studenten en medestudenten van de Theeacademie waren naar Brussel afgezakt. Op de laatste minuut voor het event de deuren sloot raak ik nog kort aan de praat met een jongedame die naast me Wuyi rock tea degusteert. Van beide kanten doen we een aantal verkeerde aannames maar we verbazen ons vooral over het feit dat we beiden uit het Antwerpse komen. De jongedame in kwestie zal ik later nog heel vaak terug zien en behoort ondertussen tot mijn meest dichte thee-gerelateerde vriendenkring.
Smeltende gletsjers in Japan
09 2024
Van tijd tot tijd smacht de theesommelier naar zijn natuurlijke habitat. Dat kan op verschillende manieren worden ingevuld. Een authentiek theehuis is een optie maar het zijn vooral de theevelden die menig theeliefhebber blijven aantrekken.
Vorig jaar kon ik al eens met mijn handen door de theeplanten strijken in Malawi. Zoiets vergeet je niet snel. Je zintuigen worden op dat moment verwend met gevoel, smaak en geur. De tijd op de plantage is steeds te kort en elke gelegenheid om er opnieuw te komen moet een theesommelier grijpen. Dat is exact wat ik deed in Japan.
In de weken voorafgaand aan de plantage bekroop me al een eigenaardig gevoel. Het lijkt dat wat gletsjers zijn voor Groenland, dat is thee voor Japan. Onlosmakelijk lijken ze met elkaar verbonden maar net als ijsschotsen smelt de theecultuur langzaam weg. De nieuwe generatie vindt koffie veel meer 'sexy' dan thee. Zorgvuldig Gyokro infuseren is iets voor de ouderen. Snel even een PET-fles kant en klare Sencha uit de automaat halen dat kan wél (letterlijk) overal. Na wat online zoekwerk vind ik her en der nog stoffige donkerbruine theewinkels, met verkopers die een bewonderenswaardige passie voor thee uitstralen. Ik zoek ze op en koop er met veel plezier nichethee zoals karigane van Gyokuro.
Zo vergaat het ook de plantages. Fascinerend zijn ze, de gemillimeterde ronde theestuiken op de glooiende velden met hun kleine langwerpige blaadjes. Je herkent de Yabukita cultivar meteen. Wat verrast is de stenige ondergrond. Japan is natuurlijk een vulkanisch eiland en die opgedrukte zeebodem vind je nog terug aan de voet van de planten. Toch is het niet allemaal sprookjesachtig. Vele velden liggen er verwoekerd en verlaten bij, met theestruiken die warrige bomen zijn geworden. De eigenaren werden te oud om het land te bewerken, de kinderen hadden geen interesse in theeboer worden en trokken naar de stad. Wat achterblijft als stille getuige zijn ontoegankelijke theejungles.
We bezoeken Obubu tea farm. Een eigenaardig buitenbeentje in Japan. Het bedrijf kent geen lange familietraditie. Het zijn jonge ondernemers die net die velden die verloren dreigen te gaan, pachten van gepensioneerde theeboeren. Dankzij een internationaal gezelschap aan 'interns', jonge mannen en vrouwen die in de praktijk alles willen leren over Japanse thee, worden de velden hersteld en wordt er terug thee van hoge kwaliteit op verbouwd. Hun doel is kristalhelder. De theecultuur beschermen door ze te delen met de wijde wereld en over de landgrenzen heen interesse te wekken voor orthodoxe Japanse thee.
Ik stap een week later terug op het vliegtuig met een rugzak vol thee en theepotten, een hart voor Japanse thee dat sneller slaat dan voorheen, maar ook met een bezorgdheid. Zal ik binnen een aantal decennia lesgeven over bepaalde aspecten van de Japanse theecultuur in de verleden tijd? Ik hoop dat de inspanningen van organisaties zoals Obubu het tij kunnen keren, zodat mijn Kyusu ( een traditionele aardewerken theepot) geen stoffig museumobject hoeft te worden.
Op zakenreis in Berlijn
14 11 2023
Halverwege november 2023 vond opnieuw het Berlin Tea Festival plaats. Tijdens dit driedaagse evenement komen thee professionals en liefhebbers van over heel Europa samen om thee te beleven.
Op vrijdag startten we met een aaneenschakeling van uiteenzettingen en voordrachten rond 'the state of the industry'. We bespraken hoe de vraag naar thee zich op de wereldmarkt gedraagt, hoe de prijzen evolueren en hoe het veranderende klimaat invloed heeft op de toekomstige theegebieden. Nadien was er tijd voor dialoog, een kans om boeiende conversaties te voeren met andere thee-enthousiastelingen.
Daags nadien volgt het main event, de beurs. In een atmosfeer die eigen is aan theedrinkers komen standhouders in gemoedelijke sfeer thee en aanverwante producten voorstellen en delen ze hun kennis en ervaring met elk die luisteren wil. Nieuwe innovaties en creatieve ideeën vinden hier hun groeibodem. Groene thee die opgeslagen wordt in Portovaten, of witte thee gemaakt op de stenige kliffen van Wuyi ligt hier letterlijk aan je vingertippen.
Ik mag me ook winnaar noemen van de Paper&Tea blind tasting contest. Zeven theeën van over de wereld worden geserveerd. Kandidaten dienen theeklasse, land van herkomst, naam van de thee en smaaknota's neer te pennen op het deelnameformulier. Met een score van 11,5 op 14 word ik (tot mijn eigen verbazing) als winnaar uitgeroepen.
Op zondag sluiten we ons theebad af met een hele reeks aan workshops. Robin en ik schreven ons in bij een aantal pu'er classes en bij Moycha schuiven we aan om te 'teajammen' met allerlei verouderde theesoorten.
Thee plukken in Satemwa
14 11 2023
In Juni krijg ik voor het eerst de kans om theevelden en theeproductie van dichtbij te zien. Daarvoor vlieg ik samen met acht theevrienden naar de Satemwa Tea Estate in Malawi. Een kort reisverslag...
In Zaventem komen we pas voor de tweede keer samen. Enkele weken daarvoor ontmoetten we elkaar voor het eerst op de theeacademie. Wouter die als bood ons toen al een inkijk in wat komen zou met een aantal foto’s. Als Europees afgevaardigde van Satemwa kent hij de estate als zijn broekzak. Een etmaal later landden we op een uurtje rijden van Satemw. We ontmoeten Alexander, de eigenaar van de estate en zijn vrouw Anette.
We vliegen er daags nadien meteen goed in. We volgen het verhaal van thee chronologisch en beginnen dus op de nursery. Daar waar voortzetting van plantgoed gebeurt vertelt Francis over hoe de eerste maanden van de jonge theeplantjes verlopen. Als echte kasplantjes groeien ze traag maar zeker in koele en vochtige omstandigheden. Later wennen ze buiten aan de zinderende Afrikaanse zon voor ze worden uitgeplant, klaar voor een lang en productief leven in de glooiende velden nabij Thyolo Mountain.
Zo ver als het oog reikt schittert het felgroene bladerdek van theestruiken. Op uniforme plukhoogte lijken ze een tapijt dat over de rode aarde is uitgeworpen. 's Morgens wandelen tussen de dampende velden doet wat met een theesommelier. Ik maak dankbaar gebruik van het moment om met een drone een aantal luchtbeelden te maken.
In de dagen die daarop volgen gaan we echt aan de slag. Waar we eerder langsheen de velden trokken, stappen we er nu middenin. Dat doen we met een harde schort die ons beschermd tegen de, door groene bladeren aan het oog onttrokken, scherpe takken. Voor het eerst mag ik ervaren wat het is om een theeblad te plukken. De stevigheid van het blad, de (afwezigheid van) kracht die nodig is om het blad van de plant te verwijderen en wat uren plukken met je huid doet kunnen we aan den lijve ondervinden. Al snel wordt duidelijk dat wij vandaag de kasplantjes zijn. Veel langer dan een uurtje houden we het niet vol. Eén uurtje waarop we een schat aan informatie in de schoot geworden krijgen. Hier herken je de eerste geuren die we later in ons theekopje zullen terugvinden.
We nemen de theebladeren mee naar de theefabriek. Die bevindt zich op de plantage en het verwerken van thee gebeurt in eigen beheer door Satemwa. We spreiden de bladeren uit op een hardmetalen net. Zo kunnen ze verwelken, een noodzakelijke stap om de verdere verwerking mogelijk te maken. Terwijl de natuur haar werk doet over de nacht genieten wij van lokale specialiteiten.
Wanneer we bij het ochtendgloren terugkeren zijn de bladeren veel van hun levenskracht kwijt. De cellen in het blad hebben heel wat vocht verloren en de slappe blaadjes worden verzameld om te rollen. Terwijl we de blaadjes in onze handpalmen kneuzen, komt een ware geurencarrousel vrij. Ik ben me er op dat moment erg van bewust dat ik die aroma's zo goed mogelijk moet memoriseren. Het grassige aroma van vers gesnoeid plantmateriaal wordt zoeter, er komen bloemen bij (figuurlijk) en een hint naar bleek fruit (denkbeeldig). Wat volgt is als het ware 'de verlichting voor theesommeliers'. Elke stap in de oxidatiefase infuseren we. Eén uurtje oxideren, twee of vijf levert telkens een compleet andere thee op. Ik zie de eindeloze mogelijkheden al voor me. Thee roosteren, langer of korter oxideren of 'shapen'. Dit is iets wat zich later op de reis nog herhaalt. Satemwa heeft een rijke theegeschiedenis, maar een ongelofelijk potentieel in de wereld van orthodoxe thee. De Assamica-rijke planten bieden dankzij de unieke terroir een smakenpalet dat niet meteen terug te vinden is in Aziatische theeën. Alexander en zijn team zijn continu op zoek naar nieuwe manieren om te innoveren en zichzelf en hun thee heruit te vinden. Ik ben ervan overtuigd dat we in de toekomst nog mooie theeën uit Malawi kunnen verwachten.
Tijd om het finale resultaat te beoordelen en kennis en ervaring te delen met de lokale theemeesters. Op voorhand werd ons gevraagd onze favoriete thee mee te brengen. Samen met Custom, Alice, beide theemeesters op de estate,Alexander en Wouter bespreken we productievormen en flavors. De lokale theemeesters demonstreren bescheiden hun vaardigheid om smaken te benoemen en ze te koppelen aan stappen in het productieproces. Opnieuw is dit voor ons een leermoment dat onmogelijk in een klaslokaal is te evenaren.
Robin, Theementor voor een hondertal Vlaamse theesommeliers, zegt niet voor niets het volgende. "Een theesommelier word je door drie zaken te volbrengen. Ten eerste moet een theesommelier de nodige theorie en kennis beheersen, als tweede moet hij of zij in staat zijn een geurenbibliotheek op te bouwen en moet als theesommelier in staat zijn om observaties in geur, kleur, mondgevoel, body... te linken aan zijn opgedane kennis. Als volbrenging moet een theesommelier het productieproces van thee ervaren op de theeplantage en alles wat hij of zij daar ziet in verband brengen met zijn twee eerder ontwikkelde competenties."
We volmaken onze reis door de Tea Research Foundation of Central Africa te bezoeken in Mulanje, waar we hartelijk onthaald worden. We krijgen er een uitgebreide maaltijd aangeboden alvorens als ware theenerds in de wetenschappelijke details van theeproductie te duiken. Ik val vast in herhaling als ik zeg dat dit opnieuw onbetaalbare informatie verschaft voor menig theeliefhebber. De onderzoekers deelden hun inzichten over de rol die cultivars spelen in de zoektocht naar wat de klant wil, maar ook als antwoord op het klimaatvraagstuk, want zeker ook in Malawi heeft men te kampen met langere droogtes en meer extreme neerslag.
A bud and two leaves, klaar om te plukken in de voege ochtend.
Malawi was een Tea Masterclass in sneltempo. Het is pas terug in België dat het besef komt van wat we allemaal ervaren en geleerd hebben. Nog steeds krijg ik bij het drinken van thee plots een inzicht door datgene dat ik in Satemwa heb geleerd. En nog steeds heb ik een dozijn vragen voor Alexander en zijn team. Er zijn nog zoveel onbegane paden in Thyolo. Zoveel onontgonnen mogelijkheden; zoveel dat ik zelf graag zou proberen met verse theebladeren. Satemwa me altijd bellen wanneer ze een theesommelier tekortkomen.
Thee smeedt vriendschappen voor het leven.
Tea jamsessions in beeld
2024
Ik vind tea jamsessions echt geweldig. Haal samen met vrienden of andere theefanaten al je thee, teagear en skills uit de kast en drink liters thee. Een eenvoudige teatray en eventueel een Cha Yu, wat theepotten en je bent vertrokken. Diegenen wat mindfull zijn ingesteld ontdekken al snel de schoonheid in die rommelige Gaiwans en gemorste thee. Het is een kunst op zich die esthetiek op beeld vast te leggen.
